Posted by: management2008 | พฤษภาคม 4, 2009

งบประมาณแผ่นดิน : ผลประโยชน์ทางการเมือง

โดยทั่วไปงบประมาณ หมายถึงแผนเบ็ดเสร็จซึ่งแสดงออกในรูปตัวเงิน โครงการที่จะดำเนินการในระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งแสดงถึงกิจกรรม โครงการ ค่าใช้จ่ายและที่มาของรายได้ สำหรับการจัดทำงบประมาณแผ่นดินหน่วยงานสำคัญที่มีหน้าที่รับผิดชอบในเรื่องนี้ก็คือ “สำนักงบประมาณ” โดยสำนักงบประมาณจะรวบรวมวิเคราะห์คำขอตั้งงบประมาณของหน่วยงานต่างๆของรัฐเสนอต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อพิจารณาและจัดทำร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี เสนอรัฐสภาเพื่อขอความเห็นชอบ

การพิจารณาอนุมัติงบประมาณของรัฐสภา โดยหลักการแล้วถือเป็นบทบาทและหน้าที่ที่สำคัญในการกำกับดูแลการบริหารงานของรัฐบาล เพื่อกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินของแผ่นดินให้เป็นไปอย่างเหมาะสม ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประชาชนโดยรวม เพราะการใช้จ่ายงบประมาณเพื่อดำเนินการตามแผนงานและกิจกรรมต่างๆ ของรัฐบาลจะมีผลกระทบต่อการจัดบริการสาธารณะแก่ประชาชนในรูปแบบของการผลิต หรือการจัดหาสินค้าและบริการของรัฐ ว่าเป็นไปตามความต้องการของประชาชนหรือไม่ ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประเทศชาติมากน้อยเพียงใด เนื่องจากประชาชนเป็นผู้เสียภาษีให้รัฐนำ “เงินของแผ่นดิน” มาใช้จ่ายให้เกิดประโยชน์แก่ “ส่วนรวม”

งบประมาณที่มีอยู่อย่างจำกัดของประเทศ จะได้รับการพิจารณาจัดสรรให้เกิดประโยชน์แก่ประเทศชาติและประชาชนมากน้อยเพียงใด ก็ขึ้นอยู่กับความรู้ความสามารถ ตลอดจนสำนึกในหน้าที่ของบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำและการอนุมัติงบประมาณ นอกจากนั้นงบประมาณยังเป็นเครื่องมือเอนกประสงค์ของรัฐบาล ที่แสดงถึงนโยบายของรัฐบาล การดำเนินงานของรัฐ การบริหารและประเมินผลงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐ และเป็นเครื่องมือของรัฐบาลที่จะใช้ตัดสินใจในนโยบายเรื่องต่าง ๆ

ในส่วนของขั้นตอนการจัดทำงบประมาณ อ. ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณคนแรก ได้เขียนบทความเรื่อง “งบประมาณและเจ้าหน้าที่งบประมาณ” ให้หลักการในการจัดสรรงบประมาณไว้ 6 ข้อที่เรียกว่า หลักการคาดการณ์ไกล (foresight) หลักประชาธิปไตย (democracy) หลักดุลยภาพ (balance) หลักอรรถประโยชน์ (utility) หลักยุติธรรม (equity) และหลักประสิทธิภาพ (efficiency) ที่ผ่านมาการจัดสรรงบประมาณยังคงไม่เป็นไปตามหลักการณ์ที่กล่าวมา เนื่องจากปัญหาการขาดจิตสำนึกของบุคลากรในกระบวนการพิจารณาแผ่นดิน

ศ. ไกรยุทธ ธีรตยาคีนันท์ อธิบายว่า จุดบกพร่องที่ฝังอยู่ในกระบวนการพิจารณางบประมาณแผ่นดินอย่างชัดเจน 3 ประการ คือ คุณภาพของ ส.ส. ที่มุ่งแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตนทุกโอกาส คุณภาพของข้าราชการที่เข้าไปเกี่ยวพันกับกระบวนการขอแปรญัตติเพิ่มงบประมาณ และกระบวนการวิเคราะห์และอนุมัติงบประมาณ โดยทั่วไปแล้ว ส.ส. ส่วนใหญ่จะ “มีจิตสำนึกจะแสวงหาประโยชน์จากระบบการเมืองของประเทศ เพื่อสร้างฐานะให้แก่ตนเอง ในรูปของการได้ค่าตอบแทนอันมิชอบ หรือในรูปของการได้คะแนนเสียงที่เพิ่มโอกาสได้รับเลือกครั้งต่อไปเมื่อมองเห็นโอกาสก็รีบฉกฉวยโอกาสนั้นโดยไม่ลังเล ไม่เสียเวลาถามตัวเองว่าเป็นการสมควรหรือไม่ จะเป็นการเอารัดเอาเปรียบประชาชนชาวจังหวัดอื่นๆหรือเปล่า และเงินแผ่นดินที่ตน ‘ฉกฉวย’ มาได้นั้นใช้คุ้มค่าหรือไม่เมื่อมองในกรอบของผลประโยชน์ส่วนรวม”

คำกล่าวของ ศ. ไกรยุทธ ผ่านมาแล้วกว่า 10 ปี แต่ยังสามารถอธิบายพฤติกรรมของ ส.ส. ยุค “คิดใหม่ทำใหม่” ได้อย่างถึงแก่น หลังการพิจารณางบประมาณรายจ่ายประจำปี 2547 เสร็จสิ้นลง ทั้งพรรคไทยรักไทยและพรรคประชาธิปัตย์ ต่างบาดเจ็บกันถ้วนหน้า ต่างคนต่าง “สาวไส้” กันเอง เพราะ “ผลประโยชน์” ในการจัดสรรงบฯ ลงพื้นที่ไม่เท่าเทียมกัน การที่ ส.ส. เล่นแร่แปรธาตุด้วยการใช้อำนาจหน้าที่ในฐานะกรรมาธิการงบประมาณ สั่งให้ข้าราชการในแต่ละกระทรวง ทำโครงการในจังหวัดหรือเขตพื้นที่ของ ส.ส. เพื่อจะได้ “ความนิยม” จากการทำหน้าที่ ส.ส. ที่ดีแล้ว ยังพ่วง “ค่าคอมมิสชั่น” จากโครงการรับเหมาก่อสร้างต่างๆ เข้าไปอีกด้วย

พฤติกรรมเหล่านั้นสะท้อนถึงจิตสำนึกของ ส.ส. ที่ยังคงมุ่งแสวงหาผลประโยชน์(ส่วนตน) โดยลืมคิดว่าเงินงบประมาณที่แย่งชิงกันนั้นหาใช่เงินของพวกท่าน แต่เป็นเงินของประชาชนที่เลือกท่านเข้ามา ด้วยหวังว่าท่านจะสามารถใช้จ่ายเงินของแผ่นดินให้เกิดประโยชน์แก่ “ส่วนรวม”

โดย รังสิมันตุ์ กิ่งแก้ว 04/10/06 หนังสือพิมพ์ข่าวเศรษฐกิจ


ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

หมวดหมู่

%d bloggers like this: